Astygmatyzm – wada wzroku, którą trzeba korygować

Kiedy bolą nas oczy, często przypisujemy to zbyt dużej ilości godzin spędzonych przed komputerem, telewizorem. Tłumaczymy sobie, że to przecież normalne, kiedy obraz zaczyna się zamazywać, czasem wystarczy kilka razy pomrugać i wszystko wraca do normy. Najczęściej bagatelizujemy sytuację i kiedy wybieramy się do okulisty jest już zwyczajnie za późno na to, by okulary nosić tylko do komputera…

Oko jest bardzo delikatnym narządem, który może chorować i nie jest pozbawiony różnych wad. Należą do nich między innymi takie schorzenia, jak: zaćma, zez, jaskra, dalekowzroczność (nadwzroczność), krótkowzroczność, astygmatyzm czy ślepota zmierzchowa. Wszystkie wymienione wady należy leczyć, aby choroba nie postępowała dalej.

Ogólnie o astygmatyzmie
Astygmatyzm jest jedną z wad, jaka dotyka narząd wzroku. Inną nazwą astygmatyzmu używaną zamiennie jest niezborność. Nazwa jest związana z tym, co astygmatyzm oznacza, czyli z tym, że wiązka promieni, która wpada do oka po załamaniu, nie łączy się w jeden punkt, a tworzy linię.
Astygmatyzm oka oznacza wadę wzroku, a dokładniej soczewki lub rogówki oka. Jest to dość często występująca wada wzroku. Można nawet powiedzieć, że prawie każdy cierpi na astygmatyzm w większym lub mniejszym stopniu. Niezborność do ok. 0,5 dioptrii występuje zazwyczaj u prawie każdego człowieka. Jest to tzw. astygmatyzm fizjologiczny. Występuje dlatego, ponieważ prawidłowa rogówka załamuje się silniej w pionie niż w poziomie.
Pacjent, u którego stwierdzono astygmatyzm, widzi obraz nieostro i tylko w określonych obszarach widzenia niezależnie od tego, jak daleko znajduje się od przedmiotu. Może być, że nawet najlepsze szkła nie są w stanie do końca skorygować astygmatyzmu.
Niewielka wada nie ma większego wpływu na widzenie i tak naprawdę nie wymaga leczenia. Natomiast bardziej wyraźny astygmatyzm powoduje pewne zaburzenia w polu widzenia, może powodować bóle głowy i uczucie dyskomfortu w oku. Niezborność często występuje razem z krótkowzrocznością i dalekowzrocznością.
Bardzo często jest tak, że astygmatyzm i nadwzroczność mniejszego stopnia nie są przez długi czas zauważalne. Objawy. jakie towarzyszą tej wadzie, zaczynają pojawiać się w późniejszym okresie życia. Wtedy konieczne jest noszenie okularów korygujących astygmatyzm (szkła cylindryczne). Czasami pacjenci bronią się przed korekcją cylindryczną, co akurat jest zrozumiałe, ponieważ właściwa korekcja obrazu oka powoduje, że widziany obraz jest zupełnie inny od tego, do którego oko było przyzwyczajone do tej pory.
Niestety, niezborność może przeszkadzać w codziennym życiu. Brak korekcji może powodować nasilenie się innych dodatkowych dolegliwości, jak na przykład: przewlekłe zapalenie spojówek, czy też brzegów powiek, uporczywe bóle głowy, odczucie większego zmęczenia przy pracy przy komputerze, nieostre widzenie podczas prowadzenia samochodu, ponieważ światła pojazdu nie są widziane jako punktowe, a bardziej rozmyte.
Astygmatyzm jest wadą, która może występować u ludzi będących w każdym wieku i każdej płci.

Obraz widziany przez astygmatyka
Obraz widziany przez astygmatyka jest zniekształcony. Można go porównać do obrazu widzianego w gabinecie luster. Linie proste wyglądają jak krzywe. Poza tym linie pionowe mogą wydawać się jaśniejsze w porównaniu z liniami poziomymi. Kontury przedmiotów są niewyraźne, mało widoczne. Bardzo wyraźny jest brak wyczucia przestrzeni. Astygmatyk nie widzi różnicy w kącie nachylenia przedmiotu, przez co między innymi może krzywo powiesić obraz na ścianie, czy coś krzywo przykleić. Obraz widziany przez astygmatyka wygląda tak, jakby był za mgłą.

Przyczyny mające wpływ na powstanie astygmatyzmu
Konkretne przyczyny powstania astygmatyzmu nie są dokładnie znane, ale przypuszcza się, że w większości przypadków wada jest dziedziczona. Wraz z rozwojem dziecka i rozwojem oka może nasilać się również stopień astygmatyzmu.
W niektórych przypadkach astygmatyzm może być spowodowany problemami występującymi w soczewce oka. I tak na przykład małe różnice w krzywiźnie soczewki mogą być przyczyną powstania niezborności o małym stopniu nasilenia. W tym przypadku będzie to astygmatyzm soczewkowy.
Inną przyczyną astygmatyzmu może być waga górnej powieki oka, która może powodować zniekształcenie widzenia. Niezborność może powstać także na skutek urazu lub blizny na rogówce lub może być spowodowana stożkowym kształtem rogówki. Z medycznego punktu widzenia astygmatyzm pojawia się w momencie, kiedy rogówka z kształtu kulistego zmienia się w podłużną i płaską. Właśnie taka zmiana kształtu powoduje, że promienie świetlne nie spotykają się w jednym punkcie, a dostają się do dwóch punktów znajdujących się w tylnej części oka.
Uszkodzenie soczewki lub rogówki ma duży wpływ na powstanie astygmatyzmu. Należy tu zaliczyć wszelkie urazy, wady rogówki, które mogą powstać po chorobie lub zwyrodnienia rogówki.

Objawy astygmatyzmu
Często zwłaszcza przy małym astygmatyzmie objawy są prawie niezauważalne. Czasami przy niewielkiej wadzie jedynym występującym objawem może być częste mruganie. W ten sposób osoby starają się uzyskać bardziej ostry obraz właśnie poprzez mruganie, a mówiąc bardziej naukowo, ostrość poprawia się poprzez nagłe zmiany w ogniskowej. Przy bardziej zaawansowanej wadzie widzenie jest bardziej nieostre, kontury poszczególnych przedmiotów są zauważane jako zniekształcone i powykrzywiane.
Czasami niezborność może powodować bóle głowy oraz nadwyrężenie wzroku, zniekształcenie lub zamglenie widzianego obrazu. Powyższe objawy są skutkiem tego, że wpadająca do oka wiązka promieni po załamaniu przechodzi prze dwie linie ogniskowe leżące w dwóch prostopadłych do siebie płaszczyznach zamiast łączyć się w jednym punkcie. Taki stan rzeczy jest przyczyną nadwyrężania się oka.

Rozpoznanie astygmatyzmu
Dokładne rozpoznanie astygmatyzmu należy do lekarza, który w gabinecie okulistycznym wykonuje w tym celu specjalistyczne badanie sprawdzające czy pacjent cierpi na astygmatyzm. Badanie wykonywane jest na oftalmometrze Javala. Polega na tym, że na siatkówkę oka rzucane są obrazy, które odbijane są podobnie jak zwierciadło. Zadaniem pacjenta jest odpowiednie ułożenie obrazków, które stanie się odzwierciedleniem krzywizny rogówki.
Na recepcie astygmatyka na okulary lub soczewki kontaktowe znajdują się trzy wartości, gdzie pierwsza z nich oznacza wadę sferyczną, druga i trzecia wartość oznacza wielkość i położenie astygmatyzmu.

Rodzaje astygmatyzmu
Wyróżniamy dwa rodzaje astygmatyzmu. Astygmatyzm ze względu na wzajemne ułożenie osi astygmatycznych dzieli się na:

Astygmatyzm nieregularny (oko posiada osie optyczne nieprostopadłe), wada jest korygowana za pomocą okularów ze szkłami cylindrycznymi.
Astygmatyzm regularny (oku przypisuje się dwie prostopadłe osie optyczne), wada jest korygowana za pomocą okularów ze szkłami cylindrycznymi.

Astygmatyzm regularny jest najczęściej spotykany. Występuje już u noworodków i przeważnie jest dziedziczony. Przyczyną jego powstania jest charakterystyczna nieprawidłowo zakrzywiona regularnie rogówka. Wszystkie padające promienie nie mogą spotkać się w jednym miejscu na siatkówce. Z astygmatyzmem nieregularnym mamy do czynienia wtedy, kiedy powierzchnia rogówki nie posiada równego sklepienia, co powoduje, że nieprawidłowa krzywizna jest nierówna. Ten rodzaj niezborności zwykle pojawia się w późniejszym okresie życia. Przeważnie przyczyną jego powstania jest uszkodzenie rogówki, na której widać blizny. Inną przyczyną może być też tzw. stożek rogówki.

Oprócz astygmatyzmu rogówkowego, który występuje u ponad 90% pacjentów, wyróżniamy także astygmatyzm soczewkowy, który powstaje na skutek nieprawidłowego kształtu soczewki. Występuje niezwykle rzadko i najczęściej w wyniku wrodzonej wady soczewki. Czasami zdarza się, że rozwija się w wyniku zaćmy.
Niezborność możemy podzielić również ze względu na charakter krzywizny rogówki. Rozróżniamy wtedy astygmatyzm:
krótkowzroczny – który występuje wtedy, kiedy oba ogniska znajdują się przed siatkówką oka,
nadwzroczny – z którym mamy do czynienia wtedy, kiedy oba ogniska znajdują się poza siatkówką oka,
mieszany – w tym przypadku jedno ognisko znajduje się przed drugim,
nieprawidłowy – występuje wtedy, kiedy krzywizna rogówki jest nierównomierna względem oddzielnej osi. Jest to najbardziej trudna do leczenia forma astygmatyzmu.
Niezborność jest mierzona w dioptriach. Wielkość do 1 dioptrii oznacza niski astygmatyzm, wysoki mierzony jest od 2 dioptrii, a bardzo wysoki powyżej 3 dioptrii.

Kiedy do lekarza?
Profilaktycznie wzrok należy badać co kilka lat, ale jeżeli zauważymy jakieś niepokojące objawy, które dodatkowo będą przeszkadzały nam w wykonywaniu codziennych zajęć (pogorszenie ostrości widzenia, zmęczenie wzroku przy oglądaniu przedmiotów z bliska, przy pisaniu czy czytaniu), powinniśmy udać się do lekarza okulisty w celu przebadania wzroku. Tylko lekarz może stwierdzić, jaką mamy wadę. Na podstawie przeprowadzonego badania wybierze najlepszą metodę jej korekcji.

Informacje zawarte w artykule pochodzą ze strony: www.astygmatyzm.info

Anna Wągrowska, Pielęgniarka Medycyny Pracy

Strywald Blisko Ciebie

Podziel się na:
  • Facebook
  • email
  • Blogger.com
  • Twitter
  • Blip
  • Dodaj do ulubionych
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Bookmarks
  • LinkedIn
  • Wykop

6 komentarzy

  1. lui

    z tego artukulu dowiedzialam sie wiecej jak od za…j lekarki w przychodni

  2. barbara

    Od wielu lat jestem pacjentką okulisty i nigdy nic mi nie mówiono o asygmatyzmie Teraz zmieniłam okulistę i poprosiłam o przepisanie okularów i okazało się że potrzebuję szkła cylindryczne. Ponieważ nie wiedziałam nic na ten temat to nawet nie pytałam o nic. a lekarz jak zwykle wiedze zachował dla siebie. Teraz mam wątpliwości czy zostałam prawidłowo zbadana skoro 3 m-ce wcześniej nic takiego nie mówiono. Dziękuję za ten artykuł.

    • Ewik

      Okulista leczy choroby oczu,najlepiej udac sie do optometrysty,on wykryje wady ,m.in.astygmatyzm.:-)

      • Ewik

        Nie każdy okulista sprawdza wady wzroku,woli tylko sprawdzac tylko czy oko nie jest chore…jaskra,zapalenie spojowek itp.dlatego optometrysta jest najlepszym wyjsciem.

  3. Teresa

    Mam te sama sytuację.Niedawno zmieniałam okulary i przy badaniu lekarz stwierdzil,ze mam astygmatyzm.Nigdy wczesniej zaden lekarz tego nie stwierdzil (mam 60 lat).Czy możliwe jest,żeby dopiero teraz ujawniła się ta wada?lekarz zalecil mi okluary z cylindrami a moc dioptri zostawil taką jak 4 lata wczesniej,chociaz twierdzę ze pogorszył mi się wzrok. Mam te nowe okukary,ale cały czas nie widzę dobrze przy czytaniu.Jedna lekarka powiedziala mi,ze po 40 r.ż.nie powinno się dawać cylindrów jesli wczesniej ich nie mialam.Czy to faktycznie był błąd?moze powinnam miec po prostu mocniejsze szkła/??proszę o poradę

  4. Anna

    Poszłam do okulisty,po mocniejsze okulary do czytania a miałam 1,5 +.Po badaniu przepisał lekarz cylindryczne.Mija piąty dzień a ja nie mogę przez nie patrzeć.Jak patrzę w komuter to widzę wklęsły ekran a prawą krawędż komputera ukosem.Są tak mocne,że muszę być blisko klawiatury.Tak się nie da patrzeć,zakładam moje stare okulary i jest dopiero dobrze.Nie wiem co z tym zrobić.

Dodaj komentarzOdpowiedz na „Teresa

*